شرطی شدن چگونه اتفاق می افتد؟

شرطی شدن چگونه اتفاق می افتد؟


در مورد شرطی شدن کلاسیک، ساده ترین و شاید حتی بهترین مثال همان آزمایش معروف پاولف باشد. در شرایط عادی، یک سگ در مقابل محرک های زیر، این عکس العمل ها را از خود بروز می دهد:

با شنیدن صدای زنگ، گوش هایش را تکان می دهد

با دیدن تکه ای گوشت، بزاق از دهانش جاری می شود

• تکه گوشت = محرک طبیعی

 • جاری شدن بزاق = پاسخ طبیعی

پاولف آزمایشی به این شرح انجام داد: او در هر وعدۀ غذا، همزمان با دادن پودر گوشت به سگ، زنگی را نیز به صدا درآورد، صدای زنگ به خودی خود به لحاظ تغذیه ای محرکی برای سگ محسوب نمی شود، اما با ادامۀ این کار، سگ بین «صدای زنگ» و «غذا» ارتباط برقرار کرد، به طوری پاولف کم کم مشاهده کرد با به صدا در آوردن زنگ، حتی بدون وجود غذا بزاق سگ ترشح می شود.

در این نوع یادگیری، هرگاه یک محرک بی‌اثر(مثلاً صدای زنگ)، به همراه یک محرک طبیعی (مثلاً غذا) به جانور عرضه شود، پس از مدتی محرکِ بی‌اثر به تنهایی سبب بروز پاسخ (ترشح بزاق) در جانور می‌شود. به این محرکِ جدید محرک شرطی می‌گویند؛ زیرا به شرطی می‌تواند سبب بروز رفتار شود که پیش از آن با یک محرک طبیعی همراه بوده باشد. به محرک طبیعی، محرک غیرشرطی نیز گفته می‌شود

• صدای زنگ = محرک شرطی

• جاری شدن بزاق در اثر صدای زنگ = پاسخ شرطی

در جانوری که شرطی شده است محرک شرطی یا بی‌اثر(صدای زنگ) نیز، باعث پاسخ شرطی (ترشح بزاق) می‌شود.


sharti1.jpg

مثال های فراوان دیگری برای شرطی شدن وجود دارد:

• نوزادی که به محض دیدن مادر، طعم شیر، برایش تداعی می شود. • موارد تجربی که نشان داده اگر به کودک سرطانی پیش از شیمی‌درمانی بستنی داده ‌شود، کودک در مواقعِ دیگر نیز نسبت به بستنی، شرطی شده و حتی اگر شیمی‌درمانی انجام نشود، پس از خوردن بستنی دچار حالت تهوع می شود.

بخش عمده ای از اختلافات ما در زندگی خانوادگی و اجتماعی به همین مسئله بر می گردد و تفاوت در معناهایی که دو نفر به یک کلمۀ واحد می دهند.

«دیوید برلو» یکی از نامداران علم ارتباطات انسانی، در این مورد می گوید: «کلمات به تنهایی معنایی ندارند، معنا در درون انسان هاست. انسان ها معنای خود را بر کلمات بار می کنند و سپس کلمات را به سمت یکدیگر روانه می سازند.»

اغلب داستان آن فرد را شنيده‌ايم که وقتى مى‌پرسد چرا به «خوک» مى‌گويند «خوک»، با اين پاسخ مواجه مى‌شود که «چون کثيف است»


deyvid-berlo.jpg


• کلمۀ دموکراسى در اکثر زبان‌ها تقريباً مشابه تلفظ مى‌شود؛ انگليسي: Democracy، فرانسه: Democratie، اسپانيائي: Democracia، آلماني: Demokratie، ايتاليائي: Democrazia، روسي: Dimakratiy، عربي: ديمقراطيه. اما دموکراسی برای يک آمريکایى همان دموکراسى يک روس نيست. هر چند هر دو، واژۀ یکسانی برای آن به کار ببرند.


در حالی که شرطی شدن های لحظه ای می توانند چنین تاثیر عمیقی در طرز تلقی انسان از موضوعات داشته باشند، می توان حدس زد شرطی شدن های ناشی از یک عمر،که مجموع آن ها تاثیر خاموش و ناهوشیار خود را بر ما گذاشته اند و به چهارچوب های مرجع و برداشت ها و نقشه هایمان شکل بخشیده اند تا چه اندازه می تواند روی دیدگاه ما از واقعیات جهان تاثیر بگذارد.


مطالب مرتبط:

 

1-شرطی شدن چگونه اتفاق می افتد؟

2- چهارگام شایستگی- نردبان یادگیری

3- پارادایم چیست و چگونه بر اخلاقیت شخصیت تأثیر می گذارد؟

4- مثلث «اخلاقیات مَنِش» «اخلاقیات شخصیت» و «کتاب های موفقیت»

تگ ها:

نظرات

    هیچ نظری ثبت نشده است
کاربر گرامی لطفا جهت درج دیدگاه وارد حساب کاربری خود بشوید