مولفه های انسانی در دره سیلیکون و باید ها و نبایدهای بررسی روندهای دره سیلیکون

مولفه های انسانی در دره سیلیکون و باید ها و نبایدهای بررسی روندهای دره سیلیکون

اجتماع مهندسان با استعداد و برجسته، وجود سرمایه گزاران خطر پذیر ، محیط کارآفرینیِ جذاب و فرهنگ خطر پذیریِ زیاد عواملی هستند که محیط جذابی برای شرکت های نوپا پدید می آورند. اما این عوامل در نقاط دیگر ایالات متحده نظیر مثلث پژوهشی کارولینای شمالی، یا جاده 128 در بوستون و بالاخره نیوجرسی با وجود دانشگاه های بسیار برجسته و نزدیکی به بازار سرمایه وال استریت نیز وجود دارند ولی نتوانسته اند به دره سیلیکون جدیدی تبدیل شوند.

12.jpg

سایر کشورهای جهان از جمله چین نیز به دنبال ایجاد محیطی نظیر دره سیلیکون هستنداما همانطور که در مطلب پیش تحت عنوان اکوسیستم دره سیلیکون  به آن اشاره شد مهم ترین ویژگی دره سیلیکون در این نکته نهفته است که شرکت های دره سیلیکون این توانایی مهم را دارا هستند که استراتژی نوآوری خود را با استراتژی تجاری خود ترکیب و هم راستا کنند. به عبارت دیگر رمز موفقیت در دره سیلیکون نوآوری است ولی نوآوری به گونه ای مورد توجه و حمایت قرار می گیرد که از اهمیت تجاری نیز برخوردار باشد. نهادهای دره سیلیکون به این نکته واقف شدند که هم کاری و رقابت به طور هم زمان موجب دست یافتن به موفقیت است.

 

111.jpg

 

در سال 1990 مایکل پورتر استاد دانشکده کسب و کار دانشگاه هاروارد، مدل جدیدی برای راه اندازی مناطق نوآوری و فعالیت در زمینه فناوری های پیشرفته در جوار دانشگاه های معتبر ارائه کرد. پورتر مشاهده کرد که مجموعه های فناورانه و صنعتی که برای یک دیگر ارزش افزوده ایجاد می کنند اگر در جوار یک دانشگاه معتبر شکل بگیرند موجب افزایش بهره وری آنان شده و فضای لازم را برای خلاقیت و نوآوری ایجاد می کنند. در واقع پورتر مدلی از بالا به پایین تحت حمایت دولت ها مطرح کرده بود که صنایع پیشرفته و پر رونق در جوار دانشگاه های معتبر نسبت به ایجاد پارک علم و فناوری اقدام کنند و با نوعی سیستم یارانه ای و ایجاد سیستم های سرمایه گذاری جسورانه، اکو سیستم مناسب را ایجاد نمایند. متاسفانه هیچ یک از این مدل ها در هیچ کجا به موفقیت کامل نرسیده است. صدها ناحیه مختلف در سرتاسر دنیا میلیاردها دلار در این راستا هزینه کرده اند که دره سیلیکون جدیدی راه اندازی کنند ولی به توفیق کاملی دست نیافته اند و هیچ یک از این مدل ها در هیچ کجا به موفقیت کامل نرسیده است.


222.jpg

 

 

آنچه که در این مدل ها مورد غفلت قرار گرفته این نکته است که به وجود آورندگان دره سیلیکون نه دانشگاهها بودند، نه بخشهای صنعتی، و نه حتی دولت آمریکا با صرف اعتبارات پژوهشی هنگفت، بلکه آن چه که موجب پیدایش و رونق دره سیلیکون گردید انسان ها بودند و روابطی که ترمن به طور زیرکانه بین استادان دانشگاه استنفورد و مدیران بخشهای صنعتی ایجاد و از آن مراقبت کرد.



دو دسته نیروی انسانی لازمة شکل دادن دره سیلیکون است:  آدم های پولدار که آمادة سرمایه گذاری باشند و آدم های خوره وکاردرست که خلاقانه و نوگرایانه بیندیشند. چون این ها اصلی ترین افراد در راه اندازی شرکت های نوپا هستند. جمع این دو برای شکل گرفتن و رونق یک دره سیلیکون دیگر ضروری است.

تازه از این مرحله به بعد است که باقی عوامل به عنوان مکمل ظهور می یابند و برای اینکه این افراد به راحتی به محل دیگری نروند باید فکری به حال ماندگار کردن آنها کرد. در صورتی که بدون وجود انسانهای کاردرست و سرمایه گذاران هوشمند و با فرهنگ، دانشگاه ها و بخش های صنعتی و دولت و...کاری از پیش نمی برند.

 

444.jpg

 

این گونه آدم ها معمولا مایلند در نقاطی در جوار یک دیگر به سربرند و دانشگاه های معتبر جذابیتی ویژه برای آنان دارند. دانشگاه معتبر نقش ویژه ای در جذب استعدادهای خوب و آدم های خوره و کاردرست ایفا می کند و آدم ها از راه های دور جذب این دانشگاه ها می شوند علاوه بر آن باید شهری که دانشگاه در کنار آن قرار گرفته نیز مشخصات جغرافیایی و فرهنگی مناسبی داشته باشد.  باید جایی باشد که سرمایه گذاران، علاقه مند به اقامت در آنجا شوند و دانشجوها علاقه مند شوند که بعد از فارغ التحصیلی نیز آن جا بمانند. اگر بخواهیم جاذبه ای برای آدم های کاردرست ایجاد کنیم باید فضاهایی باشند که روابط انسانی، به معنای دقیق کلمه در آن متجلی باشد و حسن هم جواری با دیگر آدم های کاردرست در آن شکل بگیرد. کاردرست ها معمولا دل خوشی ها و تنوع های ساده را می پسندند معمولا کافی شاپ ها را به کلوب ها ترجیح می دهند و به کتاب فروشی ها بیشتر از فروشگاه های لباس آخرین مد علاقه مندند و کوه پیمایی برایشان ارجح تر از شرکت در مجالس شبانه است. و البته قوانین سرمایه گذاری و زیرساخت های حقوقی و قضایی مناسب که خود بحث جداگانه ای می طلبند.               


666.jpg

 

تراکم بالای نیروی کار مستعد در دره سیلیکون باعث جذب شرکت های دانش بنیان و شرکت های دانش بنیان هم باعث جذب بیشتر استعدادهای برتر سراسر جهان می شوند و این چرخه همینطور ادامه می یابد

 دانشگاه های این ناحیه چشمه استعدادند. تراکم بالای نیروی کار مستعد به خصوص در حوزه های پیشرفته مهندسی باعث جذب شرکت های دانش بنیان و پیش رو می شود. نیروی انسانی نخبه در این ناحیه به وفور یافت می شود . بیش از 25% افرادی که در دره سیلیکون زندگی می کنند دارای مدارک پیشرفته دانشگاهی هستند. تنها شرکت گوگل بیش از5 هزار نیروی کار با مدرک دکتری در استخدام خود دارد که اکثر آن ها از بهترین دانشگاه های جهان فارغ التحصیل شده اند.


777.jpg

 

 تراکم بالای نیروی کار مستعد به خصوص در حوزه های پیشرفته مهندسی به نوبه خود باعث جذب شرکت های دانش بنیان و پیش رو می شود. شرکت های بزرگی مثل سامسونگ، زیمنس، هواوی و نیز مراکزی در این ناحیه دایر کرده اند. این شرکت ها در کشورهای دیگر ایجاد شده و توسعه یافته اند ولی به دلایل متعدد که یکی از آن ها دسترسی به استعدادهای برتر حوزه های فناوری است سعی می کنند در این ناحیه حضور موثر داشته باشند. از سوی دیگر بسیاری از شرکت های نوآور و نوپا نیز دیر یا زود گذرشان به این ناحیه می افتد.

 

888.jpg

 

دانشگاه های استنفورد و برکلی با جذب بهترین استعدادها از سراسر جهان و آموزش دانش روز و آماده سازی دانشجویان برای بازار کار، به عنوان چشمه ای از استعدادهای برتر برای شرکت های دانش بنیان این منطقه عمل می کنند. علاوه بر این دو غول آموزش و پژوهش که هر دو در بین برترین دانشگاه های جهانی قرار دارند، دانشگاه های دیگری مثل دانشگاه ایالتی سن خوزه نیز با تمرکز بر نیازهای صنعت، متخصصان کارآمدی را به بازار کار رقابتی این ناحیه عرضه می کند. همه این دانشگاه ها از طریق همکاری های متنوع ومتعدد در جریان آخرین تحولات صنعت قرار دارند و به سرعت این تحولات را در دروس دانشگاهی و پژوهش های آکادمیک خود وارد کرده و دنبال می کنند. با وجود این چشمه عظیم استعدادها، شرکت های دانش بنیانی که در درة سیلیکون فعال هستند صرفا به دانشگاه های برتر این ناحیه اکتفا نکرده و همواره در سرتاسر جهان به دنبال برترین استعدادها می گردند و به نوبه خود در نقش آهن ربای استعدادهای برتر از سایر دانشگاه ها و کشورها به این ناحیه عمل می کنند.

 

تراکم افراد مستعد و باهوش باعث هم افزایی، تسهیل یادگیری و رواج خلاقیت می شود

 

افراد با استعداد و مشتاق در گوشه و کنار با افراد مستعد دیگر روبرو می شوند و گفتگوهای روزمره گاهی از دوره های دانشگاهی پربارتر می شود و در محافل دوستانه و غیرکاری، ناخودآگاه در جریان آخرین تحولات تکنولوژی قرار می گیرند.  در کنار هم قرارگرفتنِ ایده ها گاهی موجب جرقه زدن ایده های جدید می شود و دور از ذهن نیست که مجموعه افرادی با تخصص های نزدیک و در عین حال مکمل هم، در یک جمع دوستانه به فکر تاسیس یک شرکت جدید بیافتند

 

999.jpg

 

 

بازیافت استعدادها و امنیت شغلی ضمنی، در اوج نااطمینانی

 

شرکت گوگل حدود 15 سال پیش به وجود آمده است، بسیاری از رقبای اولیه آن در زمینه جستجوی اینترنتی منقرض شده اند و اینک توسط مدعیان جدیدی تهدید می شود. سوال مهمی که به ذهن می رسد این است که چه بر سر نیروهای متخصص شرکت هایی که حذف می شوند می آید؟ با توجه به وفور شرکت های دانش بنیان در دره سیلیکون، بخش زیادی از کسانی که از شرکت های رو به افول خارج می شوند و یا به دلایلی شغل خود را از دست می دهند در شرکت های جدید که در این ناحیه فراوان هم هستند مشغول به کار می شوند. این یعنی بدون اینکه نیاز باشد فرد خانه خود را عوض کند می تواند شغل مناسبی بیابد و این نوعی امنیت شغلیِ ضمنی برای نیروهای کار مستعد ایجاد می کند. طبق قوانین و روال های رایج امریکا هر کارفرمایی می تواند بدون نیاز به ارائه دلیل خاصی نیروی کار خود را اخراج کند. این مساله تا آن جا پیش می رود که ممکن است کارفرمایی در انتهای یک روز کاری به کارمند خود اطلاع دهد که فردا نباید به سر میز خود برگردد! ! این می تواند به نااطمینانی زیاد از آینده شغلی تعبیر شود.  اتفاق جالبی که در دره سیلیکون رخ می دهد این است که در عین حال که امنیت شغلیِ عینی وجود ندارد ولی نوعی امنیت شغلیِ ضمنی در این ناحیه به وجود آمده است. البته افراد ضعیف تر ممکن است نتوانند شغل مطلوب خودشان را بازیابند و ممکن است از این فضا خارج می شوند.


1010.jpg

 

بایدها و نباید های بررسی روندهای دره سیلیکون

 

توجه و رصد روندهای دره سیلیکون به مثابه پیشروترین ناحیه اقتصاد دانش بنیان امری آموزنده، اجتناب ناپذیر و مهم است. در این میان غفلت از اختلافات ساختاری و اقتصادی بین دره سیلیکون و ایران و غافل شدن از ابرروندها ممکن است منجر به تحمیل هزینه های سنگینی گردد.

 

مسیر آینده

 

رصد کردن مداوم این تحولات می تواند به ما نیز کمک کند که مسیر آینده تکنولوژی را تشخیص دهیم. این امر اهمیت حیاتی دارد چرا که اگر مسیر تحولات به سمتی باشد که بعضی از صنایع از رده خارج شوند یا بعضی از حوزه ها از رونق بیفتند، تشخیص هر چه زودتر این مسئله به اتخاذ استراتژی های صحیح کمک میکند. به عنوان مثال در حال حاضر در آمریکا استفاده از گوشی های هوشمند و تبلت از کامپیوترهای خانگی و لپ تاپ پیشی گرفته است و این روندی است که در سال های اخیر قابل شناسایی بوده است و اکثر شرکت های بزرگ اینترنتی از قبیل آمازون و گوگل رقابت بسیار شدیدی در کسب بازار در حوزه موبایل داشته اند. رصد کردن این تحول در چند سال پیش می توانست این نوید را به شرکت های نوپای داخلی بدهد که تکنولوژی های مربوط به گوشی های هوشمند و زیرساخت های آن لاجرم گسترش خواهد یافت و بازار اپ موبایل داغ خواهد بود. کاستی در شناسایی این روندها ممکن است منجر به عدم تحقق همه ظرفیت های موجود گردد.

 

responsive-website.jpg

 

ایده گرفتن

 

از سوی دیگر رصد کردن تحولات در شرکت های دانش بنیان از قبیل دره سیلیکون می تواند بسیار آموزنده و الهام بخش باشد چرا که بسیاری از ایده هایی که در دره سیلیکون به منصة ظهور رسیده و به بلوغ می رسند مستقیما قابل انتقال به کشور ما نیستند. در چنین شرایطی است که کپی برداری از اصل ایده و اجرای موارد مشابه آن در کشور می تواند فرصت های خوبی را فراهم آورد. ناگفته نماند که این مسئله مسبوق به سابقه بوده و در سایر نقاط جهان نیز مطرح است. به عنوان مثال شرکت اینترنتی آمازون به عنوان یک فروشگاه اینترنتی کتاب در آمریکا شروع به کار کرد و اینک به بزرگ ترین فروشگاه اینترنتی تبدیل شده است ولی فعالیت موفق آن وابسته به زیرساخت های حمل و نقل، سرویس های پستی کارآمد و نفوذ گسترده اینترنت در آمریکا بود. اکثر این موارد در کشور چین وجود نداشت ولی شرکت «علی بابا» با الهام گرفتن از آمازون فروشگاه اینترنتی عظیمی را در چین به راه انداخت که در سال 2014 بزرگترین عرضه اولیه عمومی را در بازار بورس نیویورک برگزار کرد و اینک با ارزش بازار بیش از دویست میلیارد دلاری خود از آمازون نیز بزرگتر شده است.


alibaba.jpg

 

 

رمز موفقیت «علی بابا» الهام گرفتن از آمازون ولی بازسازی همه زنجیره ارزش به فراخور نیازهای چین بود کما این که به دلیل فقدان سرویس های پستی مناسب خود وارد حوزه لجستیک نیز شده است. 

 

نبایدها

 

عدم توجه به تفاوت های ساختاری و اقتضائات متنوع هر کشور، دسترسی به بازارهای جهانی، ورود رقبای احتمالی خارجی، زیرساخت های موجود و تفاوت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است منجر به اتخاذ استراتژی هایی پرهزینه و در عین حال کم فایده گردد.

فراموش نکنیم دره سیلیکون درحال حاضر نقطه کانونی اقتصاد دانش بنیان در جهان است.  مجموعه عوامل دخیل در کارآمد بودن این اقتصاد از نخبگان مستعد گرفته تا سرمایه گذاران خطرپذیر، و از قوانین مشوق نوآوری تا نهادهای مقوم آن یک "کل منسجم"  را تشکیل می دهند که در تعامل تنگاتنگ با هم نمونه کم نظیری از فضای نوآوری و اقتصاد دانش بنیان را ایجاد کرده است. در مطالب بعد سعی خواهیم کرد سایر اجزای این کل منسجم را بررسی کنیم.



تگ ها:

نظرات

    هیچ نظری ثبت نشده است
کاربر گرامی لطفا جهت درج دیدگاه وارد حساب کاربری خود بشوید